4 witte boterhammen met choco, een zakje zuurtjes, een handvol zoute chips, een potje Ben & Jerry’s (Peanut Butter Cup, ge-wél-dig!), 100 gram kaas en last but not least … een cola zero. Dat kunnen we zonder problemen binnenspelen wanneer we ons laten meeslepen door emoties.
Je voelt je niet lekker in je vel, dingen gaan niet zoals jij het wil en je hele omgeving lijkt ook niet mee te werken. En tot overmaat van ramp heb je vanavond ook nog eens dat feestje met drank en eten à volonté. Het is verleidelijk hieraan toe te geven en je eens lekker te laten gaan. Daarna voel je je schuldig. Dat kon er ook nog wel bij … “Foert, het diëten lukt me toch niet. Het is allemaal al om zeep”. Herkenbaar? Dan behoor je tot de grote meerderheid van de Vlamingen.
Nochtans is het zonde van al je moeite om tijdens moeilijke momenten bij de pakken neer te gaan zitten. Bereid je voor op zulke moeilijke momenten en verzin proactief een aanvalsplan! Lukt het je de eerste keer niet? Dan is dat helemaal oké. Ga dan gewoon over naar plan B: doorgaan waar je gebleven was met het veranderen van je gewoontes. Af en toe een dipje en een terugval hoort erbij, maar is absoluut geen reden om er dan maar helemaal mee te kappen.
Als we dit patroon van emo-eten (emotie-eten) willen doorbreken, moeten we stoppen met onszelf de schuld te geven en starten met het begrijpen van ons eigen gedrag. Laten we de psychologie erachter even ontleden ontleden.
Waarom we eten zonder honger
Om emo-eten te stoppen, moeten we eerst begrijpen waarom ons brein er zo verzot op is. Het antwoord is simpel: het wékt. Althans, op de (ultra)korte termijn.
Wanneer je stress, verdriet, verveling of frustratie ervaart, zoekt je brein naar de snelste manier om dat oncomfortabele gevoel te verdoven. Suiker- en vetrijk voedsel zorgt voor een onmiddellijke piek van dopamine (het beloningshormoon) in je hersenen. Het is een snelle, chemische pleister op een emotionele wond.
De valstrik zit in wat er daarna gebeurt. Deze psychologische lus houdt zichzelf namelijk genadeloos in stand:
- De trigger: Je ervaart stress of een negatieve emotie.
- De drang: Je brein eist een snelle dopamine-hit (comfort food).
- De actie (ook soms “verdoving”): Je eet, vaak gedachteloos en snel.
- De terugslag: De dopamine zakt weg en maakt plaats voor schuldgevoel, schaamte en een vol, onaangenaam gevoel.
- Het gevolg: Dat schuldgevoel levert wéér nieuwe stress op, wat direct dient als trigger voor de volgende eetbui.
Eten of emo-eten?
Hoe weet je nu of de “goesting” die je voelt uit je lichamelijke behoeften of uit je emoties voortkomt?
Beantwoord onderstaande vragen ‘ns voor jezelf:
- Heb je zin in iets specifieks, zoals een brownie of een stuk kaas?
- Wil je meteen iets doen aan die zin of honger? Met andere woorden, wil je je er meteen voor verplaatsen naar de (nacht)winkel?
- Zit de honger niet in je buik? Voel je je maag niet rammelen?
- Stop je niet met eten wanneer je vol zit?
- Voel je je na afloop schuldig en heb je spijt van de hoeveelheid eten die je naar binnen hebt gewerkt?
Dan mag je er vrij zeker van zijn dat dit emo-eten is en geen normale, doorsnee behoefte aan voedsel. Door stressvolle situaties kan je als het ware de verbinding met jezelf verliezen en geen onderscheid meer maken tussen honger en eten om te eten.
Op sommige momenten zul je eerder herkennen dat je door een bepaalde emotie of een gevoel gaat eten dan op andere momenten. Wanneer je je slecht voelt en vindt dat je wel iets lekkers hebt verdiend, herken je het waarschijnlijk wel als emo-eten. Op de momenten dat je gaat eten uit verveling of eenzaamheid, is dit een stuk lastiger. Als het vaker gebeurt, kan je hier gewend aan raken. Dan koppel je het gevoel van verveling of eenzaamheid automatisch aan eten. In dat geval is het tijd om actie te ondernemen …
5 tips om er verandering in te brengen
1. Identificeer jouw persoonlijke reden tot emotioneel eten
Eet je omdat je je verveelt of omdat je verdrietig of angstig bent om iets? Probeer dit probleem meteen bij de kern aan te pakken en ga er anders mee om. Het feit dat je je bewust bent van je emo-eten is een stap in de goede richting
2. Herken jouw “emotionele honger”-signalen en anticipeer erop
Merk je dat je zin krijgt in een specifiek iets zoals chocolade of chips? Dan weet je dat je emotioneel gaat eten. Drink een groot glas water, ga een toertje wandelen of hou je even met iets anders bezig. Kortom, zorg voor afleiding! Heb je na 10 minuten nog steeds zin in dat voedingsmiddel? Dan kan je er altijd nog even over nadenken.
3. Als je erachter bent gekomen waar jij zin in krijgt als je je emotioneel minder voelt, dan weet je wat je vooral NIET in huis moet halen
Haal gezonde producten in huis en laat datgene waar je lichaam zo naar verlangt gewoon in de winkel liggen. Makkelijker gezegd dan gedaan, I know. Probeer dan ook niet te gaan winkelen met een lege maag.
4. Sla geen maaltijden over
Daardoor ga je automatisch meer eten tijdens de volgende maaltijd. Eet liever kleine porties verspreid over een hele dag. Ikzelf eet mijn ontbijt vaak in 2 keer op, zodat ik ’s morgens geen zin krijg in andere dingen.
5. Ontwikkel alternatieven voor eten.
Neem in plaats van een ijsje of een maxi pack Kinder Bueno’s eens een goed boek vast of verwen jezelf met een nieuwe sportoufit of een ontspannend bad. Zulke leuke dingen peppen je op wanneer je je slecht voelt, maar leveren niet die extra calorieën.
Heb je het gevoel dit niet (helemaal) alleen te kunnen? Dan kan eencoach je ondersteunen om resultaten te bereiken en je verder helpen te ontwikkelen. Vraag gerust vrijblijvend informatie over voedingsadvies, personal training en lifestyle coaching.
Interesse?
Vul onderstaand formulier in en we nemen zo snel mogelijk contact op om de mogelijkheden te bespreken.
P.s. Het maakt niet uit of je je in Brussel, Antwerpen, Gent, Merelbeke, Berchem, Turnhout of Brugge bevindt. Je kan naar onze hoofdzetel in Sint-Niklaas komen of we komen naar jou toe.